مآخذ ديگر دربارهء كتاب تاجنامه يا كتابهاى ديگر ساسانى به‌دست آمده بود سنجيدم براى من مسلم شد كه « تاجنامه » در ادبيات ساسانى كتاب واحدى نبوده بلكه اين نام مانند بيشتر نامهائى كه از كتابهاى اين عصر به ما رسيده همچون « آيين‌نامه » « 1 » و « اندرزنامه » و « پندنامه » نام عمومى دسته يا سلسله‌اى از كتابها بوده است كه در موضوع معينى تأليف مىشده ، و اين مطلب را در نخستين شماره سال اول همين مجله در مقاله‌اى با عنوان « كتاب التاج للجاحظ و علاقته بكتب تاجنامه فى الادب الفارسى الساسانى » با تفصيلى كه متناسب با آن مقاله بود شرح دادم . خلاصه آنكه تاجنامه يا « تاجنامگ » عنوان كتابهائى بوده است كه مشتمل بر تعليماتى در امور سلطنت و دربار شاهى و فنون مملكتدارى ، يا متضمن شرح حال و سرگذشت يكى از شاهان ، يا سخنان حكيمانه و پند و اندرزهايى بوده است كه در تدبير امور مملكت از زبان آنها روايت مىشده ، و مطالب آنها به‌طور خلاصه آن چيزهائى بوده است كه دانستن آنها براى پادشاهان و طبقهء حكام آن عهد ، از لحاظ آشنا شدن با رسم و آيين شاهى و آگاهى بر سرگذشت پادشاهان گذشته و سنتهاى ايشان ضرورى و جزء فرهنگ مخصوص اين طبقه شمرده مىشده است . و احتمال هم مىرود كه انتخاب عنوان « تاج » كه از مختصات پادشاهان بوده براى اين دسته از كتابها ، گذشته از مطالب آن‌كه پيرامون امور مربوط به آنان دور مىزده است ، هم از آن جهت بوده كه اين‌گونه كتابها را با خط خوش بر كاغذ ممتاز با نقش و نگار زيبا براى نگهدارى در كتابخانهء مخصوص شاهى مىنوشته‌اند و شايد شكل تاج علامت شاهان ساسانى را هم بر جلد آنها مىنگاشته‌اند ، و از اين جهت با كتابهاى عادى و معمولى آن عهد فرق داشته و به اين عنوان مشخص مىشده‌اند . از اين دسته از كتابها كه به نام عمومى « تاج‌نامگ » معروف بوده‌اند ما

--> ( 1 ) . در اين خصوص مراجعه شود به مقاله « كتب آيين‌نامه و المقاطع الباقية » منها فى المصادر العربية » - الدراسات الادبية ، سال اول ، شماره 2 و 3 ص 15 - 39 و خلاصهء آن با عنوان « آيين‌نامه‌هاى پهلوى و آثار باقيماندهء آنها در مآخذ عربى » در همان شماره ص 109 - 122 .